|
Bagno zwyczajne
W Chojnie jest enklawa leśna nazywana przez chojanów Bagnem I i Bagnem II.
Bagno I przylega do północno-wschodniej części Błot Małych zwanej Sarnim
Kątem i Kępistym, przy drodze prowadzącej do szosy Chojno - Rzecin.
To urokliwe miejsce swoim wyglądem przypomina starą, pierwotną puszczę:
poprzewracane stare brzozy pokryte narastającym mchem, grube sosny rosnące z
korzeniami jakby się wydawało w powietrzu, rozpościerający się kobierzec z
krzewinek jagodzin i borówek. W poszyciu leśnym można spotkać różne gady
pełzające - zaskrońce, padalce itp. Na obrzeżach zaś całości rosną stare
szumiące, pełne tajemnic dęby, szczególnie jesienią przyciągające ku sobie
rozchrząkane dziki łase na ich owoce.
Obszar Bagna I wynosi 5 ha z tego 3,5 ha uległo nieodwracalnej
dewastacji w wyniku przeprowadzonego w roku 1981 zrębu. Niepowtarzalny w swym
pięknie unikalny las na tych terenach został bezpowrotnie zniszczony. Pozostała
jedynie z niego namiastka licząca 1,5 ha, o którą winniśmy ze zdwojoną siłą dbać
i zabiegać, aby i ona nie uległa pokusie likwidacji. Bagno II to obszar 7 ha. Od
Bagna I oddzielone jest górą (wydmą), której wierzchołkiem prowadzi droga. Z
drogi tej rozciąga się wspaniały, również niepowtarzalny widok na BagnoII.
Dawniej zbocze od swojej wschodniej strony góry, porośnięte było jałowcami a
wśród nich rosły dzikie poziomki. Obecnie po Bagnie II pozostał jedynie gęsty
matecznik, po środku z wśród leśną łączką i potorfowym stawem.
Jest to bardzo ciekawy rejon pod względem turystycznym.
Roślina bagno zwyczajne na terenie Chojna
Jeśli chodzi o nazwę Bagna, to jest ona ściśle związana z rośliną,
jaka tam występuje. Roślina ta w dawnych czasach wykorzystywana była
przez mieszkańców do odstraszania moli. Dziewczyny w okresie
międzywojennym plotły z kwitnących gałązek tej rośliny piękne girlandy
dla miejscowego Kościoła parafialnego. Jak pamiętam, miejsce Bagna do
roku 1980 na przełomie maja i czerwca poryte było kwiatami niczym
kolorowy kobierzec. Do prawie całkowitego unicestwienia chronionej
rośliny, która podlega ochronie gatunkowej doprowadzili leśnicy, którzy
z mocy prawa powinni o nią dbać. z rodziny wrzosowatych, obejmuje 8
bardzo podobnych gatunków rozmieszczonych wokół biegunów na półkuli
północnej. Zimozielone krzewy, skrętoległe, ulistnione w Polsce rośnie
dziko 1 gatunek. Bagno zwyczajne, którego zasięg obejmuje środkową i
północną Europę, Syberię północno-wschodnią, Azję oraz arktyczną Amerykę
północną. Rośnie na torfowiskach i w borach bagiennych. Wyprostowany
krzew jest wysoki od 1 do 1,5 metra o gęsto rudawo owłosionych młodych
pędach. Liście skórzane, wąsko eliptyczne lub lancetowate długości 5 cm
brzegiem podwinięte, z wierzchu ciemnozielone i połyskujące, spodem
pokryte rudawym kołtunem. Kwiaty obupłciowe, promieniste, pięciokątne,
białe o średnicy 1 do 1,5 cm, zebrane na końcach ubiegłorocznych pędów w
główkowate bal dachy. Owocem jest torebka pękająca aż do nasady pięcioma
klapami. Kwitnie na przełomie maja i czerwca. Jest to roślina lecznicza
(dawniej) i trująca. Liście i pędy zawierają olejek lotny o silnym
odurzającym zapachu, porażający system nerwowy i działający
narkotycznie. Dawniej wykorzystywana jako środek odstraszający mole.
Czynimy starania, aby obszar 1,5 ha Bagna I uznać jako stanowisko
dokumentacyjne, co zapobiegłoby planowanej wycince drzew i dalszej
dewastacji tych paru unikalnych krzewów na naszym terenie. Nadleśnictwo
Wronki na naszą interwencję wstrzymało wyrąb, ale nie wyraża zgody na
przekwalifikowanie w/w użytku leśnego twierdzi, że to wystarcza.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Widłak jałowcowaty
Widłak jałowcowaty na terenie leśnictwa Chojno
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Uroczyste znakowanie pomników przyrody w parku wiejskim w Chojnie 1996
r.
Pomnik przyrody zabytkowy dąb znakuje leśniczy Eugeniusz Janka i Jarosław Mikołajczak.
Park wiejski w Chojnie położony jest w centrum wsi przy dawnym dworze
obecnie leśniczówce leśnictwa Chojno.
Dąb Niedźwiad przy dawnej gajówce w Chojnie na Błotach Małych
Obwód pierśnicy 430 cm
Buk - Pomnik przyrody - przy drodze wojewódzkiej nr 150 nad Jeziorem Kłuchówiec
Pomnik przyrody Buk nad jeziorem Kłuchówiec w Chojnie
Dąb "Igielne ucho" przy Księżym Polu w Chojnie
=======================================================
1) Użytek ekologiczny
„Staw Samita”
Położony jest na terenie leśnictwa Samita wśród starych wiekowych dębów i
sosen nie opodal zabytkowej leśniczówki, dawnego dworku myśliwskiego
hrabiów Kwileckich z Wróblewa.
„Staw Samita” jest to w rzeczywistości jezioro mające charakter stawu,
którego północno-zachodnia część jest porośnięta roślinnością szuwarową.
Występuje tam wiele ciekawych gatunków flory
i fauny. Jest to urocze i niepowtarzalne miejsce schowane w puszczy z dala
od większych siedlisk ludzkich.
Jarosław Mikołajczak
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2) Użytek ekologiczny „Bagno
i Jezioro Rzecińskie”
Widok na bagna rzecińskie z tarasu "Kasztanki"
Znajduje się w samym centrum, pośród piachów Puszczy Noteckiej
a dokładniej w centrum miejscowości Rzecin. Wieś dosłownie okala ten
niezwykły i tajemniczy obszar. Wieś rozłożona jest wokół jeziora i
bagien na jego obrzeżu.
Rzecin posiada bogatą historię sięgającą 1279 roku. Na przestrzeni wieków
zamieszkiwali go między innymi osadnicy olenderscy wymieniani w 1697 r.
1736 r.
W czasie II wojny Rosjanie dokonali tu pomyłkowo zrzutu partyzantów na
bagna, większość z nich zginęła od kul wojska niemieckiego
stacjonującego we wiosce. Wydarzenie to w wiosce upamiętnia pomnik
spadochroniarzy polskich i radzieckich.
Jezioro Rzecińskie wraz z występującymi wokół niego torfowiskami
stanowi unikatowy obiekt przyrodniczy nie tylko w skali Gminy Wronki,
ale również w skali całego województwa Wielkopolskiego. W skład użytku
ekologicznego wchodzi: - jezioro o powierzchni
19,5200 ha
i bagno z torfowiskami o powierzchni
36,4000 ha
. Całość stanowi własność Skarbu Państwa.
Celem powołania użytku ekologicznego (na terenie Jeziora Rzecińskiego i
położonych wokół niego torfowisk) jest ochrona torfowisk przejściowych i
niskich, jako zbiorowisk zagrożonych zanikiem
w skali Wielkopolski, jak również całego kraju. Celem powołania jest
również ochrona bogatej fauny ptasiej i owadziej występującej na tego
rodzaju terenach.
Wartości
przyrodnicze.
Obszar ten stanowi bogatą mozaikę siedlisk - 11 rodzajów.
Torfowisko Rzecińskie ma wybitne znaczenie dla ochrony torfowisk
przejściowych, bardzo rzadkich i zagrożonych w tej części Europy.
Kolejnym walorem Torfowiska Rzecińskiego jest występowanie 26 zbiorowisk
roślin zaliczonych w Wielkopolsce do rzadkich i zagrożonych,
charakterystycznych dla strefy tundry, takich gatunków roślin jak:
rosiczka okrągłolistna, lipiennik loeseli i mchy torfowe.
Obszar ten charakteryzuje się występowaniem 117 gatunków ptaków, w tym 86
gatunków lęgowych
występujących w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt. Na terenie ostoi
możemy zaobserwować: bąka, bączka, podgorzałkę, kanie rudą, orła
bielika, zielonkę, podróżniczka. wąsatkę oraz świstuna. Charakter i
skład gatunkowy ptaków występujących zależy od poziomu wody w Jeziorze
Rzecińskim (w latach, gdy nie ma deficytu opadów częściej
w większych ilościach spotykamy kaczki i łabędzie, natomiast w
okresach suchych, gdy dochodzi do występowania na powierzchni błota
masowo zatrzymują się podczas wędrówki siewkowate).
Obszar ten został wstępnie pozytywnie zaopiniowany do Europejskiej Sieci
Obszarów Chronionych NATURA 2000. Teren ten stanowi miejsce zbioru
żurawiny przez okoliczną ludność. Obrzeże torfowisk jest miejscem
niedzielnych wycieczek i spacerów.
Jeśli
chodzi o zagrożenia obszaru mają one charakter potencjalny. Należy tu
przede wszystkim rozwój osadnictwa lub lokalizacja inwestycji w pobliżu
Jeziora Rzecińskiego (z wszelkimi tego konsekwencjami, np,
zanieczyszczenie wód, wprowadzanie obcych gatunków roślin itp.).
Odbudowa istniejących i rozwój sieci rowów odwadniających. Zagrożeniem
jest również naturalna dynamika roślinności bagiennej przejawiająca się
ekspansją trzciny, jak również zalesienia gruntów po rolnych na obrzeżu
niecki jeziora.
opracował:
Dariusz Kujawa członek
Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków z siedzibą
w Gdańsku mieszkaniec sołectwa Chojno Błota.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3) Użytek ekologiczny „Wrzosowe wydmy”
Wrzosowe wydmy
Wrzosowe wydmy - to perełka Puszczy Noteckiej pod
względem krajobrazowym i przyrodniczym.
W tym pięknym miejscu w szczególnie dobitny sposób widać ukształtowanie
największego kompleksu wydm wśród lądowych europy.
Użytek ten został utworzony na jednym z ostatnich szerokich pasów
przeciwpożarowych przecinających w poprzek (z południa na północ)
monolit lasów sosnowych i największe wzniesienia wydmowe Puszczy
Noteckiej.
Ciągnie się na długości
9 km
od Jeziora Chojno i Kłuchówiec do miejscowości Gogolice, posiada szerokość
od 50 do
100 m
i ma łączną powierzchnię
27 ha
.
Zgodnie z operatem
gospodarki leśnej obszar ten nie podlega zalesieniu. Grunty te należą
do Nadleśnictwa Wronki, położone są w obrębie ewidencyjnym Chojno na
terenie leśnictwa Gogolice i Pustelnia.
Jest to teren pagórkowaty, zbudowany z piasków wydmowych, pokryty
kobiercem wrzosów
i roślinnością kserotermiczną taką jak: chrobotki, widłoząb, roślina
czartowa, borówka brusznica . Miejsce to charakteryzuje się malowniczym
nie powtarzalnym krajobrazem ze względu na największe wrzosowiska
Puszczy Noteckiej i odkryte - piaszczyste wierzchołki wydm cały czas
formowane przez wiatr.
Moim marzeniem jest, by przy pasie wrzosowym w pobliżu drogi wojewódzkiej
Chojno – Sieraków nad jeziorem Kłuchówiec powstał drewniany taras
widokowy wznoszący się nad wierzchołki drzew,
z którego można by obserwować i podziwiać piękno Puszczy Noteckiej i
bezmiar otaczającego nas morza lasu.
"Wrzosowe wydmy"
Najdłuższy pas wydmowy Puszczy Noteckiej o długości 9 km.
Wydma ukształtowana przez wiatr na Wrzosowym pasie
4) Użytek ekologiczny „Kacze
Błota”
„Kacze Błota” - znajdują się w Puszczy
Noteckiej pomiędzy stacją kolejową Mokrz a leśniczówką Tomaszewo.
Obszar ten należy do Nadleśnictwa Wronki a znajduje się na terenie leśnictwa
Lubowo. „Kacze Błota” – obecnie to niecka wyschniętego
jeziora (w latach 50).
Na początku II wojny
w latach 1940 – 1941 został tu zbudowany domek myśliwski
(drewniany na podmurówce z cegły - „Grajzerówka”) na
polecenie Greisera namiestnika Kraju Warty, bliskiego współpracownika
Hitlera (Greiser we wrześniu 1939 roku dowodził szturmem na Pocztę
Polską w Gdańsku. W 1946 roku został osądzony i powieszony w Poznaniu
za tępienie Polaków).
Grajzerówka miała doprowadzoną linią telefoniczną
ze stacji kolejowej Mokrz, stajnię dla koni, garaż dla samochodu i łaźnię.
Znajdowała się nad zachodnim brzegiem jeziora, na które wychodził
pomost. W czasie pobytów Greisera teren silnie strzeżony przez SS i psy.
Po tej grajzerówce pozostały jedynie fundamenty porośnięte mchem, w
miejscu tym do niedawna stał paśnik, rosły stare wiekowe sosny i świerki
jak w starej puszczy – prawdziwy matecznik porośnięty dodatkowo pięknymi
jałowcami. Obecnie po tym uroczym zakątku nie pozostało nic. Zgodnie ze
„świętym” operatem leśnym w majestacie prawa pościnano
stare drzewa, w których były dziuple, wykarczowano piękne stare jałowce
nie pomogły pisma ani prośby o zachowanie unikalnego drzewostanu. Na
otarcie łez z części byłego jeziora został utworzony użytek
ekologiczny.
„Kacze
Błota” to enklawa zbiorowiska roślin bagiennych z oczkiem wodnym
otoczony drzewostanem sosnowym; w pobliżu tego terenu nie ma
podobnych obiektów; wykształciły się zespoły roślin turzycowych oraz
zespół sitowia leśnego;
Jarosław
Mikołajczak
5) Użytek ekologiczny „Kobusz”
Użytek ekologiczny „Kobusz” jest to
kompleks gruntów położony wśród lasów sosnowych charakteryzujący się
roślinnością bagienno – łąkową oraz fauną bezkręgowców właściwych
dla danych zespołów roślinnych. Na tym kompleksie wykształciły się
zespoły roślinne turzycowe
i sitowia leśnego.
Użytek ekologiczny należy
do Nadleśnictwa Wronki położony jest na terenie leśnictwa Smolarnia
został utworzony na gruntach porolnych i łąkach nie istniejącej już
wsi Kobusz.
Z ciekawostek można podać, że była to wieś olenderska, zasiedlona
przez olendrów w 1738 i 1746 roku, liczyła 6 dymów (gospodarstw). Do
1930 roku działał tu Urząd Stanu Cywilnego przeniesiony do Chojna. W
1945 roku zostaje zamknięta szkoła podstawowa a meble i przybory
przewiezione do Chojna. W okresie powojennym budynki gospodarcze i
mieszkalne jako mienie poniemieckie zostają rozebrane a teren w większości
zalesiony. Z dziedzictwa kulturowego dawnych mieszkańców pozostał
dobrze zachowany cmentarz ewangelicki położony na wzniesieniu
i drogowskazy granitowe z wykutymi nazwami miejscowości - gotykiem, podające
odległości
w milach.
Jarosław Mikołajczak
6) Użytek ekologiczny „Smolarnia”
Użytek
ekologiczny „Smolarnia” (Nadleśnictwo Wronki, leśnictwo
Smolarnia) - jest to kompleks gruntów położony wśród lasów
sosnowych w samym centrum puszczy (na południowy zachód od miejscowości
Gogolice) charakteryzujący się roślinnością bagienno – łąkową
oraz fauną bezkręgowców właściwych dla danych zespołów roślinnych.
Na tym kompleksie wykształciły się zespoły roślinne turzycowe i
sitowia leśnego.
Użytek został utworzony na gruntach porolnych i łąkach nieistniejącej
obecnie osady leśnej (leśniczówki) Smolarnia. Siedziba leśnictwa
Smolarnia po pożarze i spaleniu się budynków została przeniesiona do
miejscowości Gogolice. W Smolarni oprócz użytku ekologicznego
znajduje się grupa sosen - pomników przyrody, która ocalała po ataku
strzygoni sówki choinówki w 1923 roku.
Jarosław
Mikołajczak
7) Użytek
ekologiczny „Bobrowy
Zakątek”
Użytek ekologiczny „Bobrowy zakątek”
(Nadleśnictwo Wronki, leśnictwo Smolnica) - jest to kompleks gruntów położonych
na siedliskach olszowych, porośnięty roślinnością bagienną wśród
której spotyka się kosaćca żółtego, storczyka plamistego, wełniankę
wąskolistną, całą gamę traw turzycowych oraz różne odmiany wierzb.
Teren ten jest miejscem bytowania bobra, borsuka, żurawia a także ptaków
drapieżnych.
Jarosław Mikołajczak
Długosz
królewski
(unikat w skali kraju w Chojnie)
Kłosy zarodnikonośne długosza królewskiego na terenie Chojna
Powrót na stronę główną
|
|
